Przestępstwa, w tym przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę małoletnich, przedawniają się.
Instytucja przedawnienia karalności polega na tym, iż po upływie
określonego w Ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz.U.1997.88.553, dalej jako: KK) czasu, organy ścigania ani wymiaru
sprawiedliwości nie mogą prowadzić postępowania karnego w sprawie o dane
przestępstwo (postępowania nie wszczyna się po upływie tego okresu).
Jeśli jednak w trakcie trwania okresu przedawnienia zostanie wszczęte
postępowanie przeciwko osobie (zostaną podstawione zarzuty osobie
podejrzewanej o dokonanie czynu zabronionego), karalność popełnionego
przez nią przestępstwa ustanie dopiero z upływem:
a.
10 lat od zakończenia okresu przedawnienia – w wypadku zbrodni,
występków zagrożony co najmniej karą pozbawienia wolności przekraczającą
3 lata;
b. 5 lat od zakończenia tego okresu - w pozostałych wypadkach (czyny zagrożone mniej surowa karą).
Okres
przedawnienia uzależniony jest od zagrożenia ustawowego za dany czyn
zabroniony (kary przewidzianej za popełnienie danego czynu). Załączona
tabela prezentuje przedawnienie czynów zabronionych z rozdziału
przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności.
Bardzo
istotne, że zgodnie z art. 101 § 4 KK, przedawnienie karalności
przestępstw określonych w art. 199 § 2 i 3, art. 200, art. 202 § 2 i 4
oraz art. 204 § 3, jak również przestępstw określonych w art. 197, art.
201, art. 202 § 3, art. 203 i art. 204 § 4, w przypadku gdy
pokrzywdzonym jest małoletni - nie może nastąpić przed upływem 5 lat od
ukończenia przez pokrzywdzonego 18 lat. Oznacza to, iż termin
przedawnienia ulega przedłużeniu na okres 5 lat od ukończenia
pełnoletniości przez pokrzywdzonego ww. czynami. Możliwość taka została
wprowadzona Ustawą z dnia 24 października 2008 r. o zmianie ustawy -
Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2008.214.1344), która
weszła w życie 18 grudnia 2008 r.
Zakwalifikowania z konkretnego
przepisu KK dokonuje organ prowadzący sprawę (np. prokurator) w
przypadku wniesienia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Może
zdarzyć się, że pojawią się pewne rozbieżności między samodzielnie
obliczonym okresem przedawnienia, a okresem przyjętym przez organ
prowadzący postępowanie. Dlatego - w celu ustalenia okresu przedawnienia
w konkretnej sprawie - warto zwrócić się wcześniej do prawnika.
Należy
także pamiętać, iż wniesienie zawiadomienia do organów ścigania po
wielu latach od chwili popełnienia czynu zabronionego, powinno być
poprzedzone przygotowaniem lub wskazaniem odpowiedniego materiału
dowodowego.